เลือกปั๊มน้ำขนาดเท่าไหร่ดี

miniboost-graphมีลูกค้ามักถามผมอยู่บ่อยๆ ครับว่าต้องซื้อปั๊มน้ำขนาดไหนดีสำหรับบ้านของเขา ผมเองก็ได้แต่ตอบแบบเข้าใจง่ายๆ ภาษาชาวบ้าน ว่าโดยทั่วไปปั๊มน้ำมีขายอยู่ตามห้างส่วนใหญ่ก็อยู่ที่ 150-650 วัตต์ บ้าน 2 ชั้น โครงการส่วนมากก็มักจะจัดให้กันที่ 200-250 วัตต์ครับ แต่การที่บอกเป็นวัตต์นั้น ความจริงแล้วนั่นอาจเป็นคำตอบที่ไม่ตรงซะทีเดียวครับ

โดยทั่วไปเราเข้าใจกันว่าเลือกปั๊มก็ดูที่กำลังมอเตอร์ว่ากี่วัตต์ กี่แรงม้า ซึ่งอาจจะพอเข้าใจได้แต่ก็ไม่ตรงตามหลักการซะทีเดียวครับ วันนี้มีเวลาซักหน่อย ผมเลยมาลองขยายความเรื่องของปั๊มกันดูซักหน่อยดีกว่าครับ

ถ้าลองก้มดูที่ข้างปั๊มครับ นอกจากจะมีตัวเลขเขียนว่ามอเตอร์ใช้ไฟที่แรงดันไฟฟ้ากี่โวลต์ กำลังไฟฟ้ากี่วัตต์ ความถี่ไฟฟ้าเฮิร์ต ยังมีตัวเลขที่จะบอกอัตราการจ่ายปริมาตรน้ำและความสูงในการที่ปั๊มสามารถจ่ายได้ โดยบอกเป็นระยะส่งสูงสุด (เมตร) ปริมาณน้ำส่งสูงสุด (ลิตรต่อนาที) หรือบางทีก็จะบอกเป็นช่วงเช่น ปริมาณน้ำส่ง 0.6 – 2.4 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ระยะส่ง 1 – 8 เมตร

ไอ้เจ้าปริมาณน้ำส่งตามตัวอย่างข้างต้นก็หมายถึงปั๊มสามารถจ่ายน้ำได้ปริมาตร 0.6 ถึง 2.4 ลูกบาศก์เมตรในเวลาชั่วโมง ซึ่งอัตราการจ่ายน้ำนี้จะสัมพันธ์กับความสูงของปลายท่อที่น้ำออกด้วยนะครับ ส่วนระยะส่ง 1 – 8 เมตร ก็หมายถึงปั๊มตัวนี้สามารถสร้างแรงดันน้ำ เทียบเป็นความสูงของน้ำที่ปั๊มสามารถจ่ายน้ำได้ ซึ่งสามารถจ่ายน้ำได้ที่ความสูงของปลายท่อที่น้ำออกสูงถึงเมตร

เจ้าปริมาณน้ำส่ง(หรืออัตราการไหลของน้ำ)และระยะส่งน้ำ(หรือความสูงของปลายท่อออก)มีความสัมพันธ์กันโดยที่คิดกันแบบง่ายๆ ความสูงสูงจะจ่ายน้ำได้ปริมาณน้อย ที่ความสูงต่ำจะจ่ายน้ำได้ปริมาณมากยังงัยยังงั้น

ตามตัวอย่างปั๊มข้างต้น ถ้าเปิดก๊อกจ่ายน้ำออกที่ความสูงเมตร จะจ่ายน้ำได้ในอัตรา 24 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง  และถ้าเปิดก๊อกจ่ายน้ำที่ความสูงเมตร ก็จะจ่ายน้ำได้ในอัตรา 0.6 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ดังนั้นจึงไม่แปลกที่ก๊อกน้ำชั้นบนน้ำจะไหลเบากว่าชั้นล่างครับ

ปัญหามันอยู่ที่ว่า ปั๊มหลายๆตัวหรือจำพวกปั๊มจีนแดงมักจะบอกรายละเอียดความสามารถของปั๊มแบบไม่ครบถ้วนครับ ทำให้คนที่ไม่รู้อาจเข้าใจผิดไปได้ครับ เพราะว่ามันจะบอกเฉพาะค่าสูงสุดที่ปั๊มทำงานได้ เช่น

อัตราการไหลสูงสุด 3 ลบ.ม.ต่อช.ม.

ความสูงสูงสุด 12 ม.

เห็นแบบนี้ก็อดดีใจไม่ได้ เข้าใจว่าปั๊มนี้ถูกแต่แรง สามารถจ่ายน้ำได้ในอัตราการไหลลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ที่ความสูง 12 เมตร ถ้าอย่างนี้บ้านสองชั้นของชั้นก็ใช้น้ำได้แรงสบายๆ …อันที่จริงไม่ใช่นะครับ เพราะความจริงมีอยู่ว่า ปั๊มตัวนี้สามารถจ่ายน้ำได้อัตราการไหลสูงสุดลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ซึ่งโดยทั่วไปจะเกิดที่ความสูงปลายท่อต่ำมากหรือที่หน้าปั๊มแค่นั้นเอง และสามารถส่งน้ำได้สูงสุด 12 เมตร โดยทั่วไปที่แรงดันสูงสุดอัตราการไหลต่ำมากแทบจะไม่ไหล  พอเราเอาปั๊มนี้ไปติดตั้ง พอเปิดก๊อกที่ดาดฟ้าตึกแถว ทีนี้เองน้ำก็ไหลเป็นเยี่ยวแมว เป็นงั้นไป….

จะเห็นว่าเลือกปั๊มต้องดูที่ปริมาตรน้ำที่ต้องการใช้และความสูงของบ้านครับ ไอ้ความสูงของบ้านวัดไม่ยากเท่าไหร่ ก็พอวัดกะๆ เอาได้ แต่เจ้าปริมาตรน้ำที่ต้องการใช้เอาจากไหนดีครับ…ลองดูตัวอย่างตามนี้เป็นไกด์ไลน์ก็ได้ครับ

โดยทั่วไปก็อกน้ำควรจะจ่ายน้ำที่อัตรา 12  ลิตร / นาที

อ่างล้างมือควรจ่ายน้ำที่อัตรา 6  ลิตร / นาที

ฝักบัวควรจ่ายน้ำที่อัตรา 12  ลิตร / นาที

อ่างอาบน้ำ ควรจ่ายน้ำที่อัตรา 18  ลิตร / นาที

เครื่องซักผ้า ควรจ่ายน้ำที่อัตรา 12  ลิตร / นาที

ส้วมชักโครก ควรจ่ายน้ำที่อัตรา 6  ลิตร / นาที

เปิดพร้อมกันที่ห้อง กี่จุดก็คูณกันเข้าไป แล้วดูว่าในช่วงเวลาเร่งด่วนเราต้องการใช้น้ำทั้งหมดกี่ลิตรต่อนาที

ดูปริมาณการใช้ ก็จะได้ปริมาตรของน้ำที่ต้องการ และความสูงของบ้านก็จะได้เป็นความสูงของน้ำที่ปั๊มจะดันถึง ได้สองอย่างนี้แล้วก็เดินไปเลือกปั๊มได้เลยครับ